จำนวนรถที่เหมาะสมควรคำนวณจากอะไร

              จำนวนรถที่เหมาะสมต้องเพียงพอต่อปริมาณงานภายใต้เวลานัด ความจุ เส้นทาง และเงื่อนไขบริการ การหารน้ำหนักด้วยความจุรถช่วยประเมินเบื้องต้น แต่ยังไม่ยืนยันจำนวนรถที่ใช้จริง บทความนี้เสนอวิธีตรวจข้อมูล สูตรตั้งต้น และตัวอย่างสมมติเพื่อใช้ประกอบการวางแผน

มีรถพอขน ไม่ได้แปลว่ามีรถพอส่ง

             สินค้าทั้งวันอาจบรรทุกลงรถได้ครบ แต่ถ้าลูกค้าหลายรายต้องรับช่วงเวลาเดียวกัน หรือจุดส่งอยู่คนละพื้นที่ รถอาจทำงานไม่ทัน ในทางกลับกัน การจัดรถเผื่อโดยไม่ตรวจแผนอาจทำให้ใช้ทรัพยากรมากกว่าที่จำเป็น    จึงควรหาจำนวนรถที่ทำงานได้ตามเงื่อนไขบริการ แล้วเปรียบเทียบต้นทุนของแผนที่เป็นไปได้ ต้องระบุด้วยว่ากำลังประเมินรถที่ใช้งานต่อวัน จำนวนเที่ยว หรือจำนวนรถที่ควรถือครอง เพราะตัวเลขเหล่านี้ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

6 ปัจจัยที่ควรใช้คำนวณ

               ใช้ข้อมูลจริงของรอบงานที่จะวางแผน อย่านำค่าเฉลี่ยทั้งเดือนแทนวันที่งานสูงโดยไม่ตรวจ และอย่าใช้สเปกรถทั่วไปแทนความจุใช้งานที่เหมาะกับสินค้าและข้อกำหนดของงาน

กำหนดเป้าหมายก่อนลดจำนวนรถ

              เป้าหมายอาจเป็นต้นทุนรวมต่ำลง ส่งตรงเวลามากขึ้น หรือรองรับงานเพิ่มด้วยรถเดิม จำนวนรถน้อยที่สุดไม่ได้ให้ต้นทุนหรือบริการดีที่สุดเสมอ หากต้องวิ่งไกลขึ้น ทำล่วงเวลา หรือเพิ่มความเสี่ยงผิดเวลานัด

สูตรตั้งต้นจากความจุ

            กรณีรถชนิดเดียวกัน ส่งสินค้าออกจากจุดต้นทางเดียว งานแบ่งบรรทุกได้ และรถทำหนึ่งเที่ยวในรอบที่พิจารณา สามารถประเมินขั้นต่ำจากความจุได้ดังนี้

            รถขั้นต่ำจากน้ำหนัก = ปัดขึ้น (น้ำหนักรวม ÷ ความจุน้ำหนักใช้งานต่อคัน)
            รถขั้นต่ำจากปริมาตร = ปัดขึ้น (ปริมาตรรวม ÷ ความจุปริมาตรใช้งานต่อคัน)
            ขั้นต่ำจากความจุ = ค่าที่มากกว่าระหว่างสองผลลัพธ์

            สูตรนี้เป็นขอบล่างตามสมมติฐาน ยังไม่ใช่จำนวนรถพร้อมปฏิบัติงานจริง เพราะการจัดสินค้าแต่ละงาน เวลานัด และเส้นทางอาจทำให้ต้องใช้รถเพิ่ม หากรถหลายประเภทหรืองานแบ่งไม่ได้ ต้องตรวจการจัดงานทีละรายการร่วมด้วย

ตัวอย่างสมมติ ความจุผ่านแต่เวลาไม่ผ่าน

จากน้ำหนัก: 8,000 ÷ 2,000 = 4 คัน
จากปริมาตร: 30 ÷ 10 = 3 คัน
ขั้นต่ำจากความจุจึงเป็น 4 คัน

                สมมติเพิ่มเติมว่าในรอบนี้มีจุดส่ง 5 แห่งที่ต้องเริ่มบริการพร้อมกัน ณ 09.00 น. และแต่ละแห่งต้องใช้รถแยกกัน รถหนึ่งคันไม่สามารถอยู่สองแห่งพร้อมกันได้ จึงต้องใช้รถอย่างน้อย 5 คันเพื่อผ่านเงื่อนไขเวลานี้ แม้ความจุรวมของรถ 4 คันจะเพียงพอ

                ถ้าตรวจแล้วจัดสินค้าแต่ละงานลงรถได้และรถทั้ง 5 คันเดินทางถึงตามกำหนด ก็สามารถยืนยันแผน 5 คันสำหรับตัวอย่างนี้ได้ หากลูกค้ายืดหยุ่นเวลา หรือรถทำหลายเที่ยวได้ ต้องคำนวณแผนใหม่ ไม่ถือว่า 5 คันเป็นคำตอบสำหรับทุกกรณี

จำนวนเที่ยวไม่เท่ากับจำนวนรถ

               รถหนึ่งคันอาจทำหลายเที่ยวได้เมื่อมีเวลาเดินทาง กลับต้นทาง โหลดใหม่ และส่งรอบต่อไปเพียงพอ แต่ไม่ควรหารจำนวนเที่ยวด้วยรอบเฉลี่ยแล้วใช้เป็นแผนจริงทันที ต้องตรวจตารางของรถแต่ละคัน โดยเฉพาะเที่ยวที่มีเวลานัดทับกัน

วิธีหาจำนวนรถที่ใช้ได้จริง

1 เลือกรอบงานที่จะประเมิน

             กำหนดวัน ช่วงเวลา พื้นที่ และมาตรฐานบริการ แยกวันปกติกับวันที่งานสูง

2 ตรวจข้อมูลงานและรถ

            เก็บปริมาณสินค้า เวลานัด เวลาให้บริการ พิกัด ความจุ และสถานะทรัพยากร

3 คำนวณขั้นต่ำจากความจุ

            ใช้เป็นจุดเริ่มต้นภายใต้สมมติฐานที่ชัด ไม่ใช้แทนแผนเส้นทาง

4 ทดลองจัดงานกับจำนวนรถที่ต่างกัน

              ตรวจว่าทุกงานลงแผนได้หรือไม่ ผ่านเวลาและความจุหรือไม่ แล้วเปรียบเทียบต้นทุนกับคุณภาพบริการ

5 ยืนยันและเก็บผลจริง

           ผู้วางแผนตรวจข้อยกเว้นก่อนมอบหมาย เทียบแผนกับผลปฏิบัติ และปรับข้อมูลรอบต่อไป

               MoveMax VRP ช่วยคำนวณการจัดงานและเส้นทางจากข้อมูลกับข้อจำกัดที่รองรับ ให้ทีมตรวจแผนภายใต้ทรัพยากรที่กำหนด เมื่อปรับเงื่อนไข Re-Optimize ช่วยคำนวณใหม่ก่อนผู้วางแผนยืนยัน    การเปรียบเทียบจำนวนรถในบทความเป็นแนวทางทดลองของทีม ไม่ได้ยืนยันว่าทุกแพ็กเกจมีฟังก์ชันเปรียบเทียบสถานการณ์หรือหาขนาดกองรถอัตโนมัติ ควรยืนยันความสามารถ เงื่อนไข และขอบเขตทดลองกับ MoveMax ก่อนใช้งาน

รถสำรองควรมีเท่าไร

              แยกรถที่แผนต้องใช้จากกำลังสำรองเพื่อรองรับรถซ่อมหรืองานเปลี่ยน ใช้ประวัติความพร้อม งานสูง และทางเลือกเรียกรถร่วมมาประเมิน ไม่บวกเปอร์เซ็นต์เผื่อคงที่โดยไม่มีข้อมูล และไม่บวกเผื่อซ้ำหากแผนรวมรถไม่พร้อมไว้แล้ว   จำนวนรถที่ควรถือครองยังต้องพิจารณาการใช้รถข้ามวัน ฤดูกาล สัญญารถร่วม และต้นทุนคงที่เพิ่มเติม แผนรายวันหนึ่งวันจึงไม่เพียงพอสำหรับตัดสินใจซื้อหรือขายรถ

KPI ก่อนและหลังปรับการจัดรถ

Checklist ก่อนยืนยันจำนวนรถ

• ระบุชัดว่าคำนวณรถรายวัน เที่ยว หรือรถถือครอง
• ข้อมูลน้ำหนัก ปริมาตร และงานครบ
• ตรวจเวลานัดและเวลาบริการทั้งรอบ
• ตรวจประเภทรถและการเข้าถึงหน้างาน
• ตรวจจำนวนเที่ยวที่แต่ละคันทำได้จริง
• แยกรถใช้งานกับกำลังสำรองและต้นทุนที่เกี่ยวข้อง
• มีผู้ตรวจแผนและผลส่งจริงสำหรับเทียบก่อนหลัง
•  

FAQ 

หารน้ำหนักรวมด้วยความจุรถได้เลยหรือไม่

             ใช้ประเมินขั้นต่ำเบื้องต้นได้ภายใต้สมมติฐานที่เหมาะสม แต่ต้องตรวจปริมาตร การจัดสินค้า เวลานัด และเส้นทางก่อนยืนยัน

รถทำหลายเที่ยวแล้วใช้รถน้อยลงเสมอหรือไม่

           ขึ้นกับเวลาวิ่ง โหลดใหม่ และเวลานัด หากงานทับกัน รถคันเดียวอาจรับหลายเที่ยวในช่วงนั้นไม่ได้

ควรเผื่อรถสำรองกี่เปอร์เซ็นต์

           ไม่มีตัวเลขเดียวสำหรับทุกธุรกิจ ควรใช้ข้อมูลความพร้อมของรถ ความผันผวนของงาน และทางเลือกสำรอง

VRP รับรองว่าจำนวนรถน้อยที่สุดหรือไม่

          ไม่ควรถือว่าผลคำนวณรับรองคำตอบที่ดีที่สุดทุกกรณี ต้องตรวจเป้าหมาย ข้อจำกัด ขอบเขตระบบ และการปฏิบัติจริง

นัด Demo กับ MoveMax

               อยากตรวจว่ารถที่ใช้ในแต่ละวันเหมาะกับงานหรือไม่ นำตัวอย่างงาน จุดส่ง ข้อมูลรถ และเวลานัดมาประเมินแผนกับ MoveMax พร้อมกำหนด KPI เทียบผลก่อนและหลัง

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม

📞 โทร: 095-526-5898 | 095-798-9568

📲 Line: @movemax

🌐 Website: www.movemax.me